Geisha Nhật Bản hiện vẫn còn tồn tại với số lượng khá ít. Họ là những phụ nữ trẻ được đào tạo để giữ gìn truyền thống geisha. Dưới đây là cuộc trò chuyện của The Culture Trip cùng Sachika – một geisha tập sự của Nhật Bản để tìm hiểu về công việc của cô nói riêng, và của các geisha trong thời hiện đại nói chung.

Truyền thống này bắt đầu ở Nhật Bản trong thế kỷ 18. Ban đầu, những người biểu diễn là đàn ông, chiêu đãi những vị khách giàu có và quyền lực bằng những màn trình diễn âm nhạc, khiêu vũ và kể chuyện.

Trainee Geisha-Tokyo-Japan

Trainee Geisha-Tokyo-Japan

Được ghép từ 芸 (gei – nghệ thuật) và 者 (sha – người làm), nghĩa cơ bản của geisha nghĩa là nghệ sỹ biểu diễn. Khi thời thế thay đổi, nghề này cũng thay đổi và trở thành một nghề nghiệp dành cho phụ nữ tại Nhật Bản. Theo các số liệu, ước tính có 40.000 đến 80.000 geisha đã hoạt động trong thời Shōwa (1926-1989), ngày nay con số này chỉ còn khoảng 600 trên toàn quốc.

Trước câu hỏi “Điều gì đã truyền cảm hứng cho người phụ nữ để trở thành một geisha?”, Sachika trả lời rằng đó chính là gia đình. Cô nói: “Tôi đã tập múa ba lê cổ điển trong một thời gian dài, nhưng tôi muốn thử điệu nhảy Nhật Bản mà bà tôi đã từng tập luyện.

Trainee Geisha-Tokyo-Japan

Một ngày của Sachika xoay quanh các lịch trình biểu diễn. “Khi có khách hàng, chúng tôi chuẩn bị cho bữa tiệc ozashiki trước ba giờ, nhảy múa và đứng trước các vị khách. Trong giờ nghỉ, chúng tôi thường luyện tập, dọn dẹp kimono hoặc làm công việc vệ sinh chung.”

Khi cần mua đồ trang điểm trên đường đi làm, Sachika tới thẳng Shinjuku ở trung tâm Tokyo, giống như hầu hết các cô gái trẻ khác ở Tokyo. Cô thường ghé thăm Trung tâm mua sắm Shinjuku Mylord, Cửa hàng Gác xép và vài cửa hàng nhỏ khác.

Trainee Geisha-Tokyo-Japan

Trainee Geisha-Tokyo-Japan

Trainee Geisha-Tokyo-Japan

Các geisha thường biểu diễn trong một ngôi nhà được xây dựng có không gian rộng để biểu diễn, hoặc các phòng phục vụ thức ăn và trà. Một trong những ngôi nhà nơi Sachika làm việc là ở thị trấn Kamakura bên bờ biển (thường được gọi là “Kyoto nhỏ”), nằm cách trung tâm Tokyo một giờ về phía Nam tỉnh Kanagawa.

Là một điểm đến phổ biến trong các kỳ nghỉ, Kamakura hiện chỉ còn một số ít các nhà tiệc. Mẹ geisha của Sachika là Sayuki, hay Fiona Graham – geisha phương Tây đầu tiên. Sau khi học ngành Khoa học con người và Giáo dục tại Đại học Keio Tokyo, Graham tiếp tục nghiên cứu về văn hóa doanh nghiệp Nhật Bản tại Đại học Oxford. Cô đã xuất hiện lần đầu với tư cách geisha vào năm 2007, với nhiệm vụ như một dự án học thuật. Ngày nay, Sayuki là người đào tạo các hangyoku trẻ.

Trainee Geisha-Tokyo-Japan

Trainee Geisha-Tokyo-Japan

Hangyoku được dịch là “bán kim cương”, với ý nghĩa rằng các geisha tập sự được trả một nửa tiền lương so với các đồng nghiệp dày dặn kinh nghiệm. “Những geisha tập sự ở Kyoto được gọi là maiko, còn ở Tokyo là hangyoku. Ở Kyoto, geisha tập sự bắt đầu từ năm 15 tuổi, trong khi ở Tokyo là sau khi tốt nghiệp cấp 3, từ 18 tuổi.”

Trainee Geisha-Tokyo-Japan

Trainee Geisha-Tokyo-Japan

Từ maiko được dịch ra là “đứa trẻ nhảy múa”. Không giống như hangyoku, các học viên geisha ở Kyoto cần phải học các kỹ năng đặc trưng của khu vực như giọng địa phương, học về các truyền thống và nghi lễ bản địa phức tạp.

Khi được hỏi “Điều gì là tuyệt nhất khi trở thành một geisha?”, Sachika trả lời rằng đó chính là “thời gian trò chuyện với khách hàng và khi thấy họ thưởng thức những điệu nhảy của tôi”.

Trainee Geisha-Tokyo-Japan

Trình diễn với tư cách một geisha khá giống với một vũ công ba lê. Sự thăng bằng và chuyển động nhẹ nhàng, thanh thoát là những điều quan trọng nhất. Sachika cảm thấy may mắn khi cô đã học những kỹ năng đó ở các lớp học thời thơ ấu: “Bất kỳ điệu nhảy nào cũng liên quan đến chuyển động của cơ thể, và cần rèn luyện để cơ thể giữ được sự cân bằng. Tôi đã tập luyện để có được sức mạnh và sức bền.”

Trainee Geisha-Tokyo-Japan

Trainee Geisha-Tokyo-Japan

Trước mỗi buổi diễn, các cô gái thường cùng nhau trang điểm, giúp đỡ lẫn nhau dưới sự giám sát của mẹ geisha. Bạn có thể đoán được tuổi nghề của một geisha dựa vào phong cách trang điểm của cô ấy. Maiko và hangyoku thường có một phần da không được tô màu đằng sau gáy, tượng trưng cho việc họ vẫn còn trẻ và chưa có được bộ tóc giả geisha đầy đủ. Geisha tập sự chỉ có một phần môi được tô son và trang điểm phấn hồng quanh mắt, còn geisha thực thụ tô son cả đôi môi và trang điểm mắt bằng màu đen.

Trainee Geisha-Tokyo-Japan

Trainee Geisha-Tokyo-Japan

Trainee Geisha-Tokyo-Japan

Trainee Geisha-Tokyo-Japan

Trainee Geisha-Tokyo-Japan

Sachika tin rằng tương lai của truyền thống geisha Nhật Bản cũng có thể nằm trong tay của các du khách nước ngoài. “Có rất nhiều người Nhật không biết về geisha ở Tokyo, vì vậy nếu du khách nước ngoài tới và quảng bá, hình ảnh geisha sẽ không chỉ lan rộng khắp Nhật Bản và người dân trên khắp thế giới cũng sẽ tìm hiểu về họ.”, cô chia sẻ.

Theo Lucy Dayman / The Culture Trip
Ảnh: Carlos Emmanuel Quiapo / The Culture Trip